اختلالات روانشناختی

اختلالات سازگاری به حالتی گفته می‌شود که پس از یک عامل استرس‌زا یا تغییر مهم زندگی، فرد واکنشی هیجانی یا رفتاری فراتر از انتظار نشان می‌دهد و این واکنش بر کار، تحصیل، روابط یا احساس رنج او اثر می‌گذارد. این مقاله توضیح می‌دهد که علائم چگونه ممکن است به شکل غمگینی، اضطراب، تحریک‌پذیری، کناره‌گیری، افت تمرکز یا تغییر عملکرد دیده شوند و چرا ظاهر آن‌ها در سنین و فرهنگ‌های مختلف یکسان نیست. همچنین به این می‌پردازد که تشخیص فقط با ارزیابی بالینی و با توجه به زمان‌بندی استرس‌زا، شدت اختلال و排除ِ توضیح‌های دیگر مطرح می‌شود. در ادامه، تفاوت آن با افسردگی، واکنش طبیعی به استرس و برخی وضعیت‌های دیگر مرور می‌شود. درمان نیز متناسب با شرایط هر فرد تنظیم می‌شود و می‌تواند شامل حمایت روان‌شناختی، کمک به حل مسئله، تقویت مهارت‌های مقابله‌ای و در برخی موارد رسیدگی به علائم همراه باشد؛ این مطلب برای آگاهی عمومی است و جایگزین ارزیابی فردی نیست.

اختلال استرس پس از سانحه حالتی است که پس از مواجهه با رویدادی واقعاً آسیب‌زا، تجربهٔ روانیِ آن رویداد به خاطره‌ای گذرا محدود نمی‌ماند و به‌صورت ماندگار بر ذهن، احساس امنیت، خواب، تمرکز، روابط و کارکرد روزانه اثر می‌گذارد. در این مقاله توضیح داده می‌شود که این اختلال فقط «فراموش نکردن یک اتفاق بد» نیست، بلکه با بازتجربهٔ ناخواستهٔ سانحه، اجتناب از یادآورها، تغییرات منفی در خلق و شناخت، و گوش‌به‌زنگی همراه است. همچنین تفاوت آن با واکنش‌های طبیعی کوتاه‌مدت، اختلال استرس حاد و برخی اختلالات دیگر بررسی می‌شود. تشخیص تنها با ارزیابی بالینی مناسب و توجه به نوع سانحه، مدت علائم، اختلال عملکرد و کنار گذاشتن علل دیگر انجام می‌شود. درمان نیز باید فردمحور باشد و بر اساس شدت علائم، اختلالات همراه، ترجیح فرد و میزان آمادگی او تنظیم شود.