جستجو

تحلیل روانشناختی فیلم

تحلیل روان‌شناختی فیلم‌ها و شخصیت‌های سینمایی

در مقاله‌های این مجموعه، هر فیلم با توجه به زمینه داستان، شخصیت‌پردازی و شواهدی که خود اثر در اختیار مخاطب می‌گذارد بررسی می‌شود. برای دیدن تحلیل‌ها از فهرست زیر استفاده کنید.

The Shrink Next Door

تحلیل روانشناختی فیلم

تحلیل روانشناختی روان‌پزشک همسایه (The Shrink Next Door)

«روان‌پزشک همسایه» رابطه مارتی و دکتر آیک را از کمک اولیه تا عبور تدریجی از مرزهای درمانی دنبال می‌کند. این تحلیل به وابستگی، نفوذ، سوءاستفاده از اعتماد و دشواری تشخیص تغییر قدرت در رابطه می‌پردازد و اهمیت مرز حرفه‌ای را از خلال روایت سریال روشن می‌سازد؛ مرزهای درمانی با هدف حفاظت از اختیار و منابع مراجع شکل می‌گیرند.
Extremely Loud & Incredibly Close

تحلیل روانشناختی فیلم

تحلیل روانشناختی بی اندازه بلند، بی نهایت نزدیک (Extremely Loud & Incredibly Close)

اوسکار پس از مرگ پدرش در حملات ۱۱ سپتامبر، جست‌وجویی را با یک کلید آغاز می‌کند تا به فقدان خود معنا دهد. تحلیل «بی‌اندازه بلند، بی‌نهایت نزدیک» به سوگ کودک، رابطه با مادر، اضطراب و شیوه‌های متفاوت مواجهه خانواده با آسیب می‌پردازد و نقش روایت و نمادها را بررسی می‌کند؛ کلید برای اوسکار راهی برای ادامه پیوند ذهنی با پدر می‌شود.
The Pursuit of Happyness

تحلیل روانشناختی فیلم

تحلیل روانشناختی در جستجوی خوشبختی (The Pursuit of Happyness)

کریس گاردنر در «در جست‌وجوی خوشبختی» هم‌زمان با بی‌خانمانی و فشار مالی می‌کوشد رابطه‌ای امن با پسرش حفظ کند. این تحلیل تاب‌آوری را در کنار محدودیت‌های اجتماعی و هزینه‌های عاطفی مسیر او می‌بیند و به نقش رابطه پدر و فرزند در تجربه امید و ناامیدی فیلم می‌پردازد؛ پیگیری فرصت شغلی و مراقبت از فرزند، دو مسیر جدا از هم در فیلم نیستند.
Compliance

تحلیل روانشناختی فیلم

تحلیل روانشناختی اطاعت (Compliance)

در «اطاعت»، تماس تلفنی فردی با اقتدار ظاهری، کارکنان یک رستوران را به اجرای دستورهایی آسیب‌زا سوق می‌دهد. تحلیل فیلم به اطاعت از قدرت، انتقال مسئولیت، فشار موقعیت و دشواری نه گفتن می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه یک روایت جنایی پرسش‌هایی درباره قضاوت اخلاقی برمی‌انگیزد؛ اقتدار جعلی تماس‌گیرنده، زمینه عبور تدریجی از مرزهای اخلاقی را می‌سازد.
The Act

تحلیل روانشناختی فیلم

تحلیل روانشناختی نمایش (The Act)

سریال «نمایش» رابطه دی‌دی و دخترش جپسی را از زاویه کنترل خانوادگی، روایت بیماری و تلاش برای استقلال دنبال می‌کند. این خوانش به وابستگی، دستکاری و اثر انزوا بر تصمیم‌های شخصیت‌ها می‌پردازد و پیچیدگی آسیب و مسئولیت را بدون تبدیل داستان نمایشی به تشخیص ساده بررسی می‌کند؛ مرز میان مراقبت و کنترل در رابطه مادر و دختر به‌تدریج تغییر می‌کند.
The Dropout

تحلیل روانشناختی فیلم

تحلیل روانشناختی انصرافی (The Dropout)

«انصرافی» جاه‌طلبی الیزابت هولمز و وعده‌های شرکت ترانوس را در کنار فریب، فشار موفقیت و تصمیم‌های سازمانی روایت می‌کند. تحلیل سریال به ساختن تصویر شخصی، اعتماد سرمایه‌گذاران و کارکنان و پیامد نادیده گرفتن واقعیت می‌پردازد، بی‌آنکه رفتار یک شخصیت را به تشخیص روان‌پزشکی فروبکاهد؛ فاصله وعده فناوری با شواهد واقعی، تنش اخلاقی روایت است.
Joker

تحلیل روانشناختی فیلم

تحلیل روانشناختی جوکر (Joker)

آرتور فلک در «جوکر» با انزوا، تحقیر و ناکامی در دسترسی به حمایت روبه‌روست و روایت، تغییر رفتار او را در زمینه‌ای اجتماعی نمایش می‌دهد. این تحلیل به هویت، خشم و بازنمایی رنج روانی می‌پردازد و میان خوانش شخصیت سینمایی و نسبت دادن خشونت به یک تشخیص بالینی تمایز می‌گذارد؛ دوری اجتماعی و قطع حمایت، زمینه داستان‌اند نه توضیح قطعی خشونت.
Silver Linings Playbook

تحلیل روانشناختی فیلم

تحلیل روانشناختی دفترچه امیدبخش (Silver Linings Playbook)

پت پس از یک دوره درمان به خانه برمی‌گردد و در «دفترچه امیدبخش» با تیفانی، خانواده و امید به بازسازی زندگی روبه‌رو می‌شود. تحلیل فیلم به اختلال دوقطبی، سوگ و رابطه‌های حمایتی در روایت توجه دارد و میان لحظه‌های نمایشی داستان و پیچیدگی واقعی درمان و بهبودی تمایز می‌گذارد؛ رقص و رابطه، مسیر تغییر را ساده یا بی‌نیاز از درمان نشان نمی‌دهند.
Rain Man

تحلیل روانشناختی فیلم

تحلیل روانشناختی مرد بارانی (Rain Man)

«مرد بارانی» سفر چارلی و برادرش ریموند را به مسیری برای شناخت تفاوت، مراقبت و تغییر رابطه خانوادگی تبدیل می‌کند. این تحلیل به بازنمایی اوتیسم، توانایی‌ها و نیازهای ریموند و دگرگونی نگاه چارلی می‌پردازد و یادآور می‌شود یک شخصیت سینمایی نماینده همه افراد اوتیستیک نیست؛ رابطه دو برادر از منفعت مالی آغاز می‌شود و در سفر تغییر می‌کند.
Split

تحلیل روانشناختی فیلم

تحلیل روانشناختی گسست (Split)

«گسست» با شخصیت کوین و هویت‌های گوناگون او، تروما و چندپارگی تجربه خود را در قالب یک تریلر وحشت روایت می‌کند. این تحلیل به ترس قربانیان، قدرت و کنترل در داستان و شیوه نمایش اختلال تجزیه‌ای می‌پردازد و میان اغراق سینمایی و واقعیت بالینی تمایز می‌گذارد؛ نمایش هویت‌های گوناگون برای ایجاد ترس، محل نقد بازنمایی بالینی است.

مسیرهای مرتبط در دانشنامه

تحلیل روان‌شناختی آثار نقاشی

برای خواندن تحلیل‌های روان‌شناختی نقاشی‌ها و بررسی پیوند میان تجربه انسانیی، نماد و زبان هنر.

زندگینامه روان‌شناسان و روان‌پزشکان

برای آشنایی با زندگی، اندیشه‌ها و نقش چهره‌های اثرگذار در شکل‌گیری روان‌شناسی و روان‌پزشکی.

روابط بین‌فردی

برای مطالعه الگوهای رابطه، دلبستگی، تعارض و ارتباط مؤثر در زندگی واقعی.

منابع

  1. Carroll, N. (2021). Philosophy of Motion Pictures. Routledge.
  2. Bordwell, D., & Thompson, K. (2020). Film Art: An Introduction. McGraw-Hill Education.
  3. Grodal, T. (2009). Embodied Visions: Evolution, Emotion, Culture, and Film. Oxford University Press.
  4. Plantinga, C. (2009). Moving Viewers: American Film and the Spectator’s Experience. University of California Press.
  5. Smith, M. (1995). Engaging Characters: Fiction, Emotion, and the Cinema. Cornell University Press.
  6. Tan, E. S. (1996). Emotion and the Structure of Narrative Film: Film as an Emotion Machine. Lawrence Erlbaum Associates.
  7. Bordwell, D. (1985). Narration in the Fiction Film. University of Wisconsin Press.
  8. Murray Smith, J. (2017). Film, Television, and Screen Media: A Critical Introduction. Oxford University Press.
  9. Eitzen, D. (2015). Film and Psychology: Theories and Applications. Cambridge University Press.
  10. Plantinga, C., & Smith, G. M. (1999). Passionate Views: Film, Cognition, and Emotion. Johns Hopkins University Press.
  11. Bergstrom, J. (2000). Close-Up: The History, Theory, and Practice of Film Criticism. University of California Press.
  12. Münsterberg, H. (1916). The Photoplay: A Psychological Study. D. Appleton and Company.
  13. Zillmann, D., & Vorderer, P. (2000). Media Entertainment: The Psychology of Its Appeal. Lawrence Erlbaum Associates.
  14. Plantinga, C. (2018). Screen Stories: Emotion and the Ethics of Engagement. Oxford University Press.
  15. Eagle, M. N. (2011). From Couch to Screen: Psychoanalysis and Film. Routledge.