تحلیل روانشناختی فیلم

تحلیل روان‌شناختی فیلم‌ها و شخصیت‌های سینمایی

در مقاله‌های این مجموعه، هر فیلم با توجه به زمینه داستان، شخصیت‌پردازی و شواهدی که خود اثر در اختیار مخاطب می‌گذارد بررسی می‌شود. برای دیدن تحلیل‌ها از فهرست زیر استفاده کنید.

تحلیل روانشناختی فیلم

تحلیل روانشناختی سریال دکتر مرگ (Dr. Death)

«دکتر مرگ» روایت پزشکانی است که آسیب به بیماران در سایه خطاهای حرفه‌ای و ضعف نظارت ادامه می‌یابد. این تحلیل به جاه‌طلبی، انکار، اعتماد بیمار به متخصص و مسئولیت همکاران و نهادهای درمانی می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه داستان جنایی پرسش‌های اخلاقی درباره قدرت پزشکی می‌سازد؛ پیگیری همکاران و نظارت سازمان، در برابر آسیب تکرارشونده قرار می‌گیرند.

تحلیل روانشناختی فیلم

تحلیل روانشناختی سریال شکارچی ذهن (Mindhunter)

هولدن فورد و بیل تنچ در «شکارچی ذهن» با گفت‌وگو با قاتلان زندانی می‌کوشند الگوهای رفتار جنایی را بفهمند. این تحلیل به مرز کنجکاوی علمی و درگیری عاطفی، اثر مصاحبه‌ها بر زندگی مأموران و نقش نهاد و فرهنگ زمانه در شکل‌گیری روان‌شناسی جنایی می‌پردازد؛ سؤال‌های مأموران درباره انگیزه قاتلان، بر خود آنان نیز اثر می‌گذارد.

تحلیل روانشناختی فیلم

تحلیل روانشناختی فیلم جزیره شاتر (Shutter island)

تدی دنیلز در «جزیره شاتر» برای تحقیق درباره ناپدید شدن بیماری به یک آسایشگاه می‌رود، اما خاطره و واقعیت در روایت او درهم می‌آمیزند. این تحلیل به سوگ، دفاع روانی، اعتماد به ادراک و شیوه نمایش نهاد درمانی می‌پردازد و پیچش داستان را از تصویر واقعی اختلالات روانی جدا می‌داند؛ شیوه روایت فیلم، تماشاگر را در تردید تدی شریک می‌کند.

تحلیل روانشناختی فیلم

تحلیل روانشناختی فیلم یک ذهن زیبا (a beautiful mind)

«یک ذهن زیبا» زندگی جان نش را از موفقیت علمی تا تجربه روان‌پریشی و تغییر رابطه‌های نزدیک روایت می‌کند. این تحلیل به هویت حرفه‌ای، حمایت همسر و دشواری زندگی با نشانه‌ها می‌پردازد و در کنار ارزش انسانی فیلم، تفاوت نمایش سینمایی اسکیزوفرنی با مسیرهای واقعی درمان را یادآور می‌شود؛ فیلم از نگاه محدود جان نش برای شریک کردن مخاطب در تردید بهره می‌گیرد.

تحلیل روانشناختی فیلم

تحلیل روانشناختی فیلم هوانورد (The Aviator)

هاوارد هیوز در «هوانورد» میان جاه‌طلبی در سینما و پرواز و افکار وسواسی و رفتارهای تکراری گرفتار است. این خوانش به فشار موفقیت، انزوا، اثر نشانه‌ها بر روابط و بازنمایی OCD در فیلم می‌پردازد و مسیر زندگی یک شخصیت را به الگوی واحدی برای همه افراد دارای وسواس تبدیل نمی‌کند؛ دوره‌های شدت گرفتن نشانه‌ها، انتخاب‌های شغلی و شخصی او را تغییر می‌دهند.

تحلیل روانشناختی فیلم

تحلیل روانشناختی مینی سریال اتاق شلوغ (The Crowded room)

دنی در «اتاق شلوغ» پس از یک حادثه خشونت‌آمیز با بازجویی و پرسش درباره خاطرات و هویت خود روبه‌رو می‌شود. این تحلیل به تروما، تجزیه و رابطه با درمانگر در روایت می‌پردازد و یادآور می‌شود پیچش‌های دراماتیک سریال نماینده همه تجربه‌های اختلال هویت تجزیه‌ای نیستند؛ نمایش چندپارگی در اثر، نیازمند توجه به انگ‌زنی احتمالی است.

مسیرهای مرتبط در دانشنامه

تحلیل روان‌شناختی آثار نقاشی

برای خواندن تحلیل‌های روان‌شناختی نقاشی‌ها و بررسی پیوند میان تجربه انسانیی، نماد و زبان هنر.

زندگینامه روان‌شناسان و روان‌پزشکان

برای آشنایی با زندگی، اندیشه‌ها و نقش چهره‌های اثرگذار در شکل‌گیری روان‌شناسی و روان‌پزشکی.

روابط بین‌فردی

برای مطالعه الگوهای رابطه، دلبستگی، تعارض و ارتباط مؤثر در زندگی واقعی.

منابع

Carroll, N. (2021). Philosophy of Motion Pictures. Routledge.
Bordwell, D., & Thompson, K. (2020). Film Art: An Introduction. McGraw-Hill Education.
Grodal, T. (2009). Embodied Visions: Evolution, Emotion, Culture, and Film. Oxford University Press.
Plantinga, C. (2009). Moving Viewers: American Film and the Spectator’s Experience. University of California Press.
Smith, M. (1995). Engaging Characters: Fiction, Emotion, and the Cinema. Cornell University Press.
Tan, E. S. (1996). Emotion and the Structure of Narrative Film: Film as an Emotion Machine. Lawrence Erlbaum Associates.
Bordwell, D. (1985). Narration in the Fiction Film. University of Wisconsin Press.
Murray Smith, J. (2017). Film, Television, and Screen Media: A Critical Introduction. Oxford University Press.
Eitzen, D. (2015). Film and Psychology: Theories and Applications. Cambridge University Press.
Plantinga, C., & Smith, G. M. (1999). Passionate Views: Film, Cognition, and Emotion. Johns Hopkins University Press.
Bergstrom, J. (2000). Close-Up: The History, Theory, and Practice of Film Criticism. University of California Press.
Münsterberg, H. (1916). The Photoplay: A Psychological Study. D. Appleton and Company.
Zillmann, D., & Vorderer, P. (2000). Media Entertainment: The Psychology of Its Appeal. Lawrence Erlbaum Associates.
Plantinga, C. (2018). Screen Stories: Emotion and the Ethics of Engagement. Oxford University Press.
Eagle, M. N. (2011). From Couch to Screen: Psychoanalysis and Film. Routledge.