دوره ذهنآگاهی ۱: بنیادهای توجه آگاهانه در زندگی روزمره برای مهاجران ایرانی
بر اساس رفتاردرمانی دیالکتیک (DBT)
ذهنآگاهی چیست؟
ما ممکن است ذهنآگاهی را با مدیتیشن، آرامسازی یا خالی کردن ذهن اشتباه بگیریم. در حالی که ذهنآگاهی پیش از هر چیز، شیوهای برای بودن است؛ یعنی توجه آگاهانه و بدون قضاوت به تجربه لحظهحال.
در تجربه مهاجرت، ذهن ما اغلب بین گذشته (خاطرات، تعلقها، فقدانها) و آینده (نگرانی درباره سازگاری، امنیت، هویت) در رفتوآمد است. همین وضعیت میتواند ارتباط ما را با «اینجا و اکنون» کمرنگ کند.
ذهنآگاهی به ما کمک میکند تجربههای درونی (افکار، احساسات، حسهای بدنی) و بیرونی (محیط جدید، روابط، فرهنگ) را همانطور که هستند مشاهده کنیم؛ بدون سرکوب، تغییر یا قضاوت.
نگاه دیالکتیکی در DBT
در رفتاردرمانی دیالکتیک میآموزیم که بسیاری از تجربههای انسانی در دوگانههای ساده خلاصه نمیشوند. ما میتوانیم همزمان:
به ریشهها، هویت و گذشته خود وفادار بمانیم و در عین حال با محیط جدید سازگار شویم
احساس دلتنگی، اضطراب یا دوگانگی را تجربه کنیم و همچنان عملکرد مؤثر در زندگی روزمره داشته باشیم
این نگاه دیالکتیکی، پایه اصلی ذهنآگاهی در این دوره است.
هدف دوره
هدف ما در این دوره حذف افکار، احساسات دشوار یا تعارضهای درونی نیست؛ بلکه افزایش توانایی مشاهده آگاهانه تجربههاست.
با تقویت این آگاهی، ما میتوانیم در شرایط پیچیده مهاجرت، انتخابهای منعطفتر، آگاهانهتر و هماهنگتر با ارزشهایمان داشته باشیم.
دستاوردهای دوره
در پایان این دوره، ما توانایی خواهیم داشت:
مفهوم ذهنآگاهی را در زندگی روزمره و تجربه مهاجرت درک کنیم
بین ذهن هیجانی، ذهن منطقی و ذهن خردمند تمایز قائل شویم
مهارت مشاهده بدون قضاوت را در موقعیتهای جدید تمرین کنیم
تجربههای درونی و بیرونی خود را با وضوح بیشتری توصیف کنیم
مخاطبان دوره
مناسب برای ماست اگر: در تجربه مهاجرت با فشارهای ذهنی، دوگانگی هویتی، نگرانی یا واکنشهای خودکار مواجه هستیم و میخواهیم مهارتهای پایه DBT را یاد بگیریم.
مناسب ما نیست اگر: در بحران روانی حاد هستیم یا به دنبال راهحل فوری برای حذف افکار و رسیدن به آرامش دائمی هستیم.
سخن پایانی
این دوره فرصتی برای ماست تا در میان تجربه مهاجرت، مکث کنیم، دوباره به لحظه حال برگردیم و شیوهای آگاهانهتر برای زندگی تمرین کنیم؛ شیوهای که به ما کمک میکند با خود، گذشته و آیندهمان رابطهای انعطافپذیرتر و مهربانتر داشته باشیم.
سرفصل های دوره
| عنوان | توضیحات | مدت | تاریخ جلسه |
|---|---|---|---|
| جلسه اول: حضور کامل در سرزمین روان | در این جلسه یاد میگیریم سرزمین روان خود را بهتر بشناسیم و با حضور کامل در لحظه، به آن توجه کنیم. | 90 دقیقه | ۱۴۰۵/۰۴/۰۱ ۱۹:۰۰ |
| تمرین جلسه اول | در این سرفصل، تمرینهای عملی برای تقویت ارتباط با ذهن آگاه ارایه میشود. | 1 هفته | |
| جلسه دوم: فرمانروای خردمند | در این جلسه میآموزیم چگونه بین نیازهای احساسی و منطقی مردم سرزمین خود تعادل برقرار کنیم و با ذهن خردمند به آنها پاسخ دهیم. و مسیر های آگاهانه تر و خردمندانه ای را در تصمیم گیری های زندگی انتخاب کنیم | 90 دقیقه | ۱۴۰۵/۰۴/۰۸ ۱۹:۰۰ |
| تمرین جلسه دوم | در این سرفصل، تمرینهای عملی برای تقویت ارتباط با ذهن خردمند ارایه میشود. | 1 هفته | |
| جلسه سوم: آشتی با دیدهبانهای هوشیار | در این جلسه یاد میگیریم تجربههای خود را به کمک دیدهبانها مشاهده کنیم؛ بدون قضاوت، دخالت یا برچسب زدن. | 90 دقیقه | ۱۴۰۵/۰۴/۱۵ ۱۹:۰۰ |
| تمرین جلسه سوم | در این سرفصل، تمرینهایی طراحی شده است که به کمک حواس پنج گانه، توجه و مشاهده آگاهانه را تقویت کرده و ارتباط عمیقتری با محیط اطراف ایجاد میکند. | 1 هفته | |
| جلسه چهارم: زبان روشن سرزمین | در این جلسه یاد میگیریم تجربههای خود را ساده و دقیق توصیف کنیم، بدون سوگیری بدون خطا بدون تحریف... | 90 دقیقه | ۱۴۰۵/۰۴/۲۲ ۱۹:۰۰ |
| تمرین جلسه چهارم | در این سرفصل، تمرینهایی برای تقویت مهارت توصیف مشاهده آگاهانه محیط اطراف با جزئیات بیشتر ارائه میشود تا حضور در لحظه تقویت شود. | 1 هفته |
