آزمون اضطراب امتحان ساراسون؛ وقتی نگرانی مانع نشاندادن دانستهها میشود
مقیاس اضطراب امتحان ساراسون، Test Anxiety Scale یا TAS، نگرانی و واکنش مرتبط با ارزیابی را میسنجد. این خانواده فرمهای متفاوت دارد. اطلاعات عددی این مقاله مربوط به فرم ۳۷ مادهای بله/خیر است که در مطالعات، از جمله مطالعه ایرانی هیدری و همکاران در سال ۲۰۱۸، اجرا شده است؛ نام ساراسون بهتنهایی کلید هر فرم را مشخص نمیکند.
مشخصات اصلی و ساختار آزمون
ساختار مورد بحث: ۳۷ ماده دوگزینهای، مجموع صفر تا ۳۷ پس از کلید.
موضوع: نگرانی از شکست و ارزیابی و واکنشهای بدنی؛ نه میزان دانش یا پیشبینی نمره امتحان.
آمادگی و اضطراب دو موضوعاند
ممکن است مطلب یاد گرفته شده باشد ولی نگرانی، یادآوری را مختل کند؛ آمادهنبودن هم اضطراب میآورد. پرسشنامه سهم علتها را تعیین نمیکند. تجربه معمول امتحان را مبنا بگیرید، نه فقط یک آزمون استثنایی.
نگرانی ذهنی و برانگیختگی بدنی توضیحهای مفهومیاند؛ بدون کلید جدا نباید دو نمره رسمی ساخت. این ابزار نیز با مقیاس اسپیلبرگر یکسان نیست.
مادههای معکوس را بشناسید
در کلید فرم ۳۷ مادهای مطالعه ایرانی، خیر در مادههای ۳، ۱۵، ۲۶، ۲۷، ۲۹ و ۳۳ یک امتیاز دارد؛ در بقیه بله یک امتیاز میگیرد. شمردن همه بلهها درست نیست. شمارهها فقط با متن و ترتیب یکسان قابل استفادهاند.
اضطراب امتحان فقط احساس نگرانی نیست
بخش ذهنی میتواند شامل فکرهای مزاحم درباره نتیجه، مقایسه با دیگران و ترس از قضاوت باشد. بخش بدنی ممکن است به صورت دلدرد، تپش قلب یا تنش دیده شود. گاهی فرد به جای توجه به سؤال، دائماً بررسی میکند که آیا تمرکزش کافی است؛ همین بررسی، توجه بیشتری از تکلیف میگیرد.
مقداری برانگیختگی پیش از امتحان معمول است. مسئله زمانی جدیتر میشود که نگرانی بهطور تکراری خواب، آمادگی، حضور در جلسه یا توان استفاده از دانستهها را مختل کند. افت نمره نیز تنها توضیح ممکن برای اضطراب امتحان نیست.
نمرهگذاری و تفسیر نتیجه
امتیاز مادهها صفر یا یک است و جمع ۳۷ ماده نمره را میدهد. نمره بیشتر یعنی اضطراب امتحان بیشتر. برای ترتیب یا فرم متفاوت، همان کلید باید تأیید شود.
جدول زیر دستهبندی استفادهشده در مطالعه کاربردی است، نه مرز تشخیص جهانی. افت کارکرد، اجتناب و فشار واقعی کنار عدد اهمیت دارند؛ نزدیکبودن به مرز، حکم قطعی ایجاد نمیکند.
| نمره فرم ۳۷ مادهای | دستهبندی مطالعه |
|---|
| ۰ تا ۱۲ | خفیف |
| ۱۳ تا ۲۰ | متوسط |
| ۲۱ تا ۳۷ | شدید |
مثال نمره و محدودیت دستهبندی
در فرم همسان با کلید مطالعه، فرض کنید ۱۴ پاسخِ همسو با اضطراب به دست آید؛ نمره ۱۴ در طبقه متوسط همان پژوهش قرار میگیرد. این عدد به معنی پیشبینی نمره امتحان یا تعیین اختلال اضطرابی نیست. ممکن است بخش مهم مشکل، اجتناب از شرکت در آزمون یا اختلال خواب باشد که باید در گفتوگو مشخص شود.
اگر فرد در بیشتر جملهها «بله» بگوید اما در جملههای معکوس نیز پاسخ نشاندهنده آرامش بدهد، شمار بلهها شدت را بیش از حد نشان میدهد. به همین دلیل تطبیق ترتیب و متن جملهها ضروری است. شش شماره معکوسِ این مقاله برای نسخهای با ترتیب متفاوت کلید آماده محسوب نمیشود.
چگونه کارکرد را کنار نمره ببینیم؟
سه زمان را جدا شرح دهید: پیش از امتحان، هنگام جلسه و پس از آن. ممکن است نگرانی پیش از جلسه زیاد باشد اما عملکرد حین آزمون حفظ شود؛ فرد دیگری تنها هنگام ارزیابی شفاهی دچار مشکل شود. این تفاوتها خردهمقیاس رسمی تازهای ایجاد نمیکنند، اما روشن میسازند کمک باید بر کدام موقعیت متمرکز شود.
گزارش مناسب برای دانشآموز
نتیجه را با زبان تجربه بیان کنید؛ مثلاً «هنگام امتحان افکار مربوط به شکست تمرکزم را میگیرد». استفاده از عدد برای تهدید به افت تحصیلی یا مقایسه تحقیرآمیز، معنای آزمون را عوض میکند. مرزهای یک مطالعه خاص نباید بدون توجه به سن، شرایط سلامت و نوع ارزیابی به همه دانشآموزان تعمیم داده شوند.
مقایسه دو نوبت آزمون
در مقایسه، نوع امتحان و شرایط را یادداشت کنید. نمره پیش از امتحان سرنوشتساز با هفته بدون امتحان، بدون توجه به تفاوت فشار، نشانه قطعی تغییر پایدار نیست.
هنگام پاسخدادن چه موقعیتهایی را در نظر بگیرید؟
به تجربه معمول خود پیش از امتحان و هنگام پاسخدادن فکر کنید. فقط سختترین امتحان زندگی یا یک آزمون بسیار آسان را معیار قرار ندهید. اگر فرم برای کودک اجرا میشود، او باید معنای عبارتها را بفهمد و تجربه خودش را بیان کند؛ والد یا معلم نباید پاسخ مورد انتظار را القا کند.
به تفاوت میان آمادهنبودن برای یک درس و نگرانی شدید با وجود آمادگی توجه کنید. هر دو میتوانند همزمان رخ دهند، اما کمک مناسب برای آنها الزاماً یکسان نیست. نوع امتحان و فشار اطرافیان نیز اطلاعات مهمی هستند.
برنامه کمک را از یک مشکل مشخص شروع کنید
اگر نگرانی مانع شروع مطالعه است، کار را به بخشهای کوتاه تقسیم کنید. اگر در جلسه ذهن درگیر قضاوت میشود، تمرین آزمون در شرایط شبیه جلسه و بازگرداندن توجه به سؤال میتواند کمککننده باشد. هدف حذف کامل احساس اضطراب نیست؛ هدف ادامه کار با وجود مقدار قابل تحمل آن است. در اختلال جدی خواب، اجتناب یا رنج مداوم، مشاوره و درمان متناسب را پیگیری کنید.
جمعبندی
TAS تجربه اضطراب در امتحان را مشخص میکند. نتیجه را همراه مهارت مطالعه و کارکرد بررسی کنید و کلید فرم را پیش از استفاده از مرزها تطبیق دهید.
منابع
- Blankstein KR, Toner BB (1987). Influence of Social-Desirability Responding on the Sarason Test Anxiety Scale: Implications for Selection of Subjects. Psychological Reports.
- Ghavidel Heydari M, Shirazi M, Sanagouyemoharer GR (2018). The effect of positive psychotherapy in test anxiety among Zahedan students with hemophilia. Research in Psychotherapy: Psychopathology, Process and Outcome.