آزمون سبکهای دفاعی DSQ-۴۰؛ در برابر فشار چگونه از خود محافظت میکنیم؟
پرسشنامه سبکهای دفاعی ۴۰ مادهای، Defense Style Questionnaire-۴۰ یا DSQ-۴۰، توسط اندروز، سینگ و باند در سال ۱۹۹۳ معرفی شد. ابزار پیامدها و نمودهای قابل گزارش شیوههای دفاعی را میسنجد؛ قرار نیست با چند پاسخ، همه فرایندهای ناهشیار یا انگیزه پنهان فرد آشکار شوند. فرم ۴۰ مادهای با نسخه ۸۸ مادهای قدیمی یکسان نیست.
مشخصات اصلی و ساختار آزمون
ساختار: ۴۰ ماده با امتیاز ۱ تا ۹؛ ۲۰ دفاع، هر کدام دو ماده.
خروجی اصلی: نمره هر دفاع و سه سبک؛ نمره دفاع از میانگین دو ماده و سبک از میانگین دفاعهای مربوط به دست میآید.
نام سه سبک را برچسب شخص نکنیم
سبک رشدیافته شامل والایش، شوخطبعی، پیشبینی و کنارگذاشتن آگاهانه موقت فکر است. این کنارگذاشتن آگاهانه با سرکوب ناهشیار یکسان نیست. سبک موسوم به روانرنجور چهار دفاع و سبک موسوم به رشدنایافته دوازده دفاع را در بر میگیرند.
این نامها اصطلاحهای مدل هستند، نه رتبه اخلاقی یا تشخیص بیماری. یک فرد ممکن است بسته به موقعیت از چند شیوه استفاده کند؛ وجود یک الگو ثابت نمیکند همه رفتار او از همان دفاع ناشی میشود.
چرا میانگین اهمیت دارد؟
سبک رشدیافته و روانرنجور هر کدام هشت ماده و سبک رشدنایافته ۲۴ ماده دارند. مقایسه جمع خام این سه، به علت تعداد نابرابر مادهها گمراهکننده است. روش میانگین همه را در دامنه یکسان ۱ تا ۹ نگه میدارد.
نمره هر دفاع فقط بر دو ماده بنا میشود؛ تفسیر یک اختلاف کوچک به عنوان حقیقت قطعی شخصیت مناسب نیست. تجربه، رابطه و شیوه برخورد واقعی با فشار باید کنار گزارش دیده شوند.
مکانیسم دفاعی یعنی چه؟
دفاع، روشی برای کنارآمدن با تعارض و احساس دشوار است که همیشه کاملاً آگاهانه انتخاب نمیشود. شوخطبعی متناسب یا تبدیل هیجان به فعالیت سازنده میتواند کمککننده باشد؛ انکار مداوم یک مشکل جدی ممکن است رسیدگی را عقب بیندازد.
در DSQ-۴۰، الگوها در دستههایی با نامهای فنی مانند رشدیافته، نوروتیک و رشدنایافته خلاصه میشوند. این واژهها اصطلاح طبقهبندیاند و نباید به بالغ یا نابالغ بودن کلی انسان تبدیل شوند. زمینه، انعطاف و پیامد هر واکنش اهمیت دارند.
نمرهگذاری و تفسیر نتیجه
برای هر دفاع، دو پاسخ مربوط جمع و بر دو تقسیم میشوند. سپس میانگین دفاعهای هر سبک، نمره آن سبک را میدهد. در پاسخ کامل و وزن برابر، میانگین مادههای همان سبک نیز همان نتیجه را میدهد.
بالاتر یعنی تأیید بیشتر نمودهای همان دفاع یا سبک، نه سلامت بیشتر یا کمتر در همه موارد. نقطه برش جهانی تشخیص وجود ندارد و جمع همه ۴۰ ماده شاخص ساده خوببودن شخصیت نیست.
| نمره DSQ-۴۰ | ساختار | دامنه |
|---|
| هر دفاع | میانگین دو ماده | ۱ تا ۹ |
| رشدیافته | چهار دفاع؛ هشت ماده | ۱ تا ۹ |
| روانرنجور | چهار دفاع؛ هشت ماده | ۱ تا ۹ |
| رشدنایافته | دوازده دفاع؛ ۲۴ ماده | ۱ تا ۹ |
بیست دفاع در سه سبک
در سبک موسوم به روانرنجور، ابطال، نوعدوستی کاذب، آرمانیسازی و واکنش وارونه قرار گرفتهاند. در سبک موسوم به رشدنایافته، فرافکنی، پرخاشگری منفعل، کنشنمایی، جداسازی، بیارزشسازی، خیالپردازی، انکار، جابهجایی، گسستگی، دوپارهسازی، عقلانیسازی و جسمانیسازی مطرحاند. این نامها اصطلاحهای مدل اصلی هستند؛ نباید از شباهت یک رفتار به یک نام، تشخیص قطعی داد.
برای فهم چند نمونه: جابهجایی یعنی ابراز احساس در موقعیتی دیگر، و عقلانیسازی میتواند توضیحی ظاهراً منطقی برای رفتاری باشد که مواجهه با دلیل دشوارتر آن آسان نیست. این توضیحها جای فهم دقیق تجربه فرد را نمیگیرند. تشخیص نیت دیگری از روی چند پاسخ، کاربرد مسئولانه ابزار نیست.
مثال میانگینگیری
اگر دو پاسخ یک دفاع ۵ و ۷ باشند، نمره آن دفاع ۶ است. اگر چهار دفاع یک سبک نمرههای ۴، ۵، ۶ و ۷ بگیرند، میانگین سبک ۵٫۵ میشود. این نمونه صرفاً محاسبه را نشان میدهد و مرز سالم یا ناسالم ایجاد نمیکند.
دفاعهای دومادهای اطلاعات محدودی درباره هر مفهوم دارند. یک پاسخ غیرمعمول نباید به تفسیر گسترده شخصیت منجر شود. در گفتوگوی درمانی، مثال واقعی، موقعیت و پیامد روشن میکنند چه واکنشی انعطاف دارد و کدام الگو نیاز به بررسی بیشتر دارد.
روش دفاعی با انتخاب آگاهانه کامل یکی نیست
DSQ نمودهای قابل گزارش را میپرسد؛ فرد همیشه از همه فرایندهای محافظتی خود آگاه نیست. نتیجه یک نقشه اولیه است. استفاده از آن برای اثبات اینکه کسی «انکار میکند» یا «فرافکنی دارد» میتواند گفتوگو را ببندد؛ بهتر است از تجربه و رفتار مشخص شروع شود.
چگونه درباره واکنشهای معمول پاسخ بدهیم؟
عبارتها را بر اساس تجربه واقعی خود در موقعیتهای دشوار بخوانید. نیازی نیست پیش از پاسخ نام دفاع را حدس بزنید. اگر یک واکنش در موقعیتی مفید و در موقعیت دیگر مشکلساز بوده، این تفاوت را برای گفتوگوی درمانی نگه دارید.
پرسشنامه فقط گزارش شما از بعضی گرایشها را جمع میکند. چون بخشی از دفاعها ناآگاهانهاند، نتیجه اندازهگیری مستقیم همه فرایندهای ذهن نیست. نسخههای دیگر این خانواده نیز با فرم ۴۰ سؤالی یکسان نیستند.
از برچسب به مشاهده برسیم
یک موقعیت اخیر را مرور کنید: چه اتفاقی افتاد، چه احساسی دشوار بود و واکنش شما چه پیامدی داشت؟ هدف، پیدا کردن پاسخ انعطافپذیرتر است، نه حذف همه دفاعها. در رواندرمانی میتوان با سرعت متناسب به احساسهای دشوار نزدیک شد و راههای تازهای آموخت. خودسرزنشی بابت روشهای محافظتی قدیمی، به شناخت بیشتر کمک نمیکند.
جمعبندی
DSQ-۴۰ زبانی برای بررسی واکنشهای معمول در برابر فشار فراهم میکند. نمایه سبکها را با موقعیت و تجربه فرد بخوانید و از نتیجه برای تفسیر قطعی نیت خود یا دیگران استفاده نکنید.
منابع
- Andrews G, Singh M, Bond M (1993). The Defense Style Questionnaire. The Journal of Nervous and Mental Disease.