آزمون پرخاشگری کودکان پیش‌دبستانی؛ شناخت رفتار برای کمک، نه برچسب
مقیاس پرخاشگری پیش‌دبستانی، Aggression Scale for Preschoolers یا ASFP، در پژوهش واحدی و همکاران در سال ۱۳۸۷ بررسی شد. هدف، ثبت رفتار کودک خردسال است؛ خشم طبیعی، مخالفت رشدی و رفتار آسیب‌زا یکسان نیستند. موقعیت و پیامد رفتار برای تفسیر ضروری‌اند.
مشخصات اصلی و ساختار آزمون
معرفی: ۴۳ ماده؛ چهار حوزه کلامی، جسمی، رابطه‌ای و خشم تکانشی در معرفی محلی.
پاسخ‌دهنده محلی: والد؛ مطابقت با اجرا و هنجار مربی باید جدا تأیید شود.
شکل رفتار را مشخص کنید
زدن و هل‌دادن جسمی‌اند؛ تهدید و سخن آزاردهنده کلامی؛ حذف عمدی از بازی یا آسیب به رابطه شکل رابطه‌ای دارد. خشم تکانشی به واکنش سریع و کم‌مکث اشاره دارد. این‌ها باید با سن خوانده شوند.
رفتار گاهگاهی هنگام خستگی با الگوی مداوم یکسان نیست. زمان، محرک و پاسخ بزرگسال را ثبت کنید؛ برچسب بدجنس اطلاعات دقیق نمی‌دهد.
خانه و مهد دو موقعیت‌اند
قانون، گروه همسال و شیوه حمایت فرق دارد. تفاوت گزارش‌ها می‌تواند به طراحی کمک منتهی شود. کلید و هنجار یک پاسخ‌دهنده نباید خودکار به دیگری منتقل شود.
پرخاشگری چه شکل‌هایی دارد؟
رفتار جسمی مانند زدن و هل‌دادن، رفتار کلامی آسیب‌زننده، آسیب به رابطه همسالان و واکنش خشم ناگهانی از موضوع‌های مطرح‌اند. پرخاشگری رابطه‌ای یعنی آسیب‌زدن از راه رابطه؛ مثلاً تهدید به بازی‌نکردن برای طرد یک کودک. خشم یک احساس است، اما آسیب‌زدن یک رفتار است و این دو را باید از هم جدا کرد.
زمینه رفتار مهم است: کم‌خوابی، گرسنگی، ازدحام، دشواری زبان یا رقابت برای اسباب‌بازی می‌توانند موقعیت را سخت‌تر کنند. فهم زمینه به معنی پذیرفتن آسیب نیست؛ کمک می‌کند پاسخ مؤثرتری انتخاب شود.
نمره‌گذاری و تفسیر نتیجه
گزینه‌ها، جهت ماده و کلید بخش‌های اجرای والدین کامل تأیید نشده‌اند؛ سقف و جدول شدت ساخته نمی‌شود. عدد بالاتر بخش نشانه‌ای معمولاً مشکل بیشتر است، ولی محاسبه باید از همان فرم باشد.
خطر آسیب و شدت واقعه مستقل از مجموع بررسی شوند. ارزیابی رشد، زبان و تنظیم هیجان می‌تواند برای کمک لازم باشد.
والد چه چیزی را گزارش کند؟
در اجرای والدین، بر رفتارهای دیده‌شده تکیه کنید. فراوانی و موقعیت را مطابق فرم گزارش دهید و یک روز بسیار دشوار را نماینده همه روزها ندانید. اگر کودک در مهد رفتار متفاوتی دارد، مشاهده مربی می‌تواند مکمل باشد.
پرسشنامه را در حضور کودک به جلسه شرح عیب‌ها تبدیل نکنید. کنار پاسخ‌ها می‌توانید برای خود ثبت کنید پیش از رفتار چه شد، رفتار دقیق چه بود و پس از آن چه اتفاقی افتاد. این زنجیره برای انتخاب روش کمک کاربردی‌تر از برچسب «لجباز» است.
نتیجه چگونه تفسیر می‌شود؟
نمره بیشتر معمولاً به رفتارهای پرخاشگرانه بیشتر گزارش‌شده اشاره دارد. این نتیجه اختلال رفتاری، ADHD یا مشکل دیگری را به‌تنهایی تشخیص نمی‌دهد. سن، توان گفتار، شرایط رشد و شدت آسیب باید در ارزیابی دیده شوند.
اگر رفتار باعث جراحت، ترس جدی همسالان یا اخلال مداوم در حضور کودک در مهد شده، بررسی تخصصی را پیگیری کنید. نمره پایین نیز یک رفتار بسیار خطرناک را بی‌اهمیت نمی‌کند. هدف ارزیابی، محافظت از کودک و دیگران همراه با آموزش مهارت است.
پیش از رفتار و پس از آن چه اتفاقی می‌افتد؟
کودک ممکن است هنگام جمع‌کردن اسباب‌بازی وسیله‌ای پرت کند، اما در انتقال‌های دیگر آرام باشد. این تفاوت می‌تواند نشان دهد پایان فعالیت، فهم دستور یا خستگی نقش دارد. اگر فقط برچسب «پرخاشگر» زده شود، این اطلاعات از دست می‌رود.
برای چند موقعیت، بدون آزمایش عمدی کودک، ثبت کنید چه چیزی پیش از رفتار رخ داد و بزرگسالان بعد از آن چه کردند. شاید دستور کوتاه‌تر، خبر قبلی درباره پایان بازی یا کمک در بیان خواسته مفید باشد. هیچ‌کدام از این احتمال‌ها تشخیص قطعی نیستند و جلوی آسیب باید در هر حال گرفته شود. هدف، یافتن راه آموزش و حمایت است. کنار رفتارهای دشوار، موقعیت‌های همکاری و آرام‌شدن را هم ببینید تا برنامه فقط بر خطاها تمرکز نکند و کودک فرصت تجربه موفقیت داشته باشد.
گام‌های عملی پس از آزمون
هنگام خطر، آرام و قاطع جلوی آسیب را بگیرید. پس از آرام‌شدن، نام احساس و رفتار جایگزین را کوتاه آموزش دهید؛ مثلاً درخواست نوبت یا کمک‌خواستن. روال خواب و غذا و هماهنگی مراقبان را بررسی کنید. تشویق رفتار مناسب و آموزش والد می‌توانند بخشی از کمک باشند. تنبیه بدنی یا تحقیر، راه آموزش تنظیم هیجان نیست؛ در الگوی پایدار از متخصص کودک راهنمایی بگیرید.
جمع‌بندی
ASFP مشاهده رفتار را منظم می‌کند. برای نسخه محلی کلید و پاسخ‌دهنده باید روشن شوند؛ نتیجه را به حمایت رشدی و شناخت موقعیت وصل کنید.
منابع
- Vahedi S et al. (2008). Validity and reliability of the Aggression Scale for Preschoolers and assessment of aggression in preschool children in Urmia. Journal of Fundamentals of Mental Health.
