آزمون ادینبرگ EPDS؛ شنیدن حال مادر در بارداری و پس از زایمان
مقیاس افسردگی پس از زایمان ادینبورگ، Edinburgh Postnatal Depression Scale یا EPDS، توسط کاکس، هولدن و ساگوفسکی در سال ۱۹۸۷ معرفی شد. برای شناسایی نیاز احتمالی به ارزیابی افسردگی پس از زایمان ساخته شد و در بارداری نیز کاربرد دارد. ابزار کیفیت مادری یا علاقه به کودک را نمیسنجد.
مشخصات اصلی و ساختار آزمون
ساختار: ۱۰ ماده، چهار گزینه، امتیاز صفر تا ۳ و مجموع صفر تا ۳۰.
بازه: هفت روز گذشته؛ ترتیب شدت در همه گزینهها یکسان نیست.
نشانههای مورد توجه
کاهش لذت، خودسرزنشی، نگرانی، ترس، دشواری کنارآمدن، خلق پایین و فکر آسیب به خود مطرحاند. نمره کل بالا ممکن است با اضطراب هم مرتبط باشد؛ علت و تشخیص را تعیین نمیکند. خواب، حمایت و سابقه نیز مهماند.
سؤال ۱۰ مستقل از جمع اهمیت دارد. هر امتیاز مثبت در آن بررسی ایمنی میخواهد. نمره کم نباید گفته نگرانکننده را خنثی کند.
مرزهای ۱۰، ۱۲ و ۱۳ چرا متفاوتاند؟
پژوهش و خدمتهای مختلف مرز متفاوت دارند. مرز پایینتر افراد بیشتری را برای بررسی پیدا میکند ولی ممکن است افراد بیشتری پس از ارزیابی تشخیص نگیرند. راهنمای COPE، ۱۳ یا بیشتر را علامت نیاز به پیگیری میداند و اقدام را با بارداری یا پس از زایمان تطبیق میدهد.
تغییر گذرای خلق با مشکل پایدار یکی نیست. گیجی شدید، تجربه غیرعادی یا خطر برای خود و کودک ارزیابی فوری میخواهد؛ منتظر تکرار آزمون نمانید.
آزمون به کدام تجربهها توجه دارد؟
خلق پایین، کاهش لذت، احساس گناه، اضطراب و دشواری کنارآمدن از موضوعهای مرتبطاند. این ابزار برای بازکردن راه ارزیابی و حمایت مفید است و میتواند در بارداری و پس از زایمان به کار رود؛ اجرای آن باید با شرایط فرد هماهنگ باشد.
خستگی و کمخوابیِ مراقبت از نوزاد مهماند، اما نباید هر رنجی را فقط به «طبیعیبودن این دوره» نسبت داد. استمرار ناراحتی، ناتوانی در انجام کارهای پایه یا احساس جداافتادگی از دیگران ارزش پیگیری دارند.
نمرهگذاری و تفسیر نتیجه
امتیازهای ۱۰ ماده طبق جهت هر سؤال جمع میشوند. بیشتر یعنی نشانه بیشتر. شماره ظاهری گزینهها نباید در همه مادهها یکسان امتیاز بگیرد.
جدول، راهنمای پیگیری است نه تشخیص. در نمره پایین هم اگر رنج یا اختلال وجود دارد کمک قابل درخواست است. سؤال آسیب به خود جدا بررسی میشود.
| نتیجه | کاربرد |
|---|
| کل ۱۳ یا بیشتر | پیگیری طبق شرایط و قضاوت بالینی در راهنمای COPE |
| کل کمتر از ۱۳ | مشکل رد نمیشود |
| سؤال ۱۰ با امتیاز ۱ تا ۳ | بررسی مستقل ایمنی |
مادههای EPDS را با کد ترتیبی اشتباه نگیریم
هر ماده چهار گزینه دارد، اما جهت جملهها یکسان نیست. در بعضی سؤالها گزینه اول کمترین و در بعضی بیشترین شدت را نشان میدهد؛ کلید رسمی صفر تا ۳ باید اجرا شود. جمع ۱۰ ماده سقف ۳۰ دارد. جمع مستقیم شماره گزینه در صفحه، بدون توجه به جهت، ممکن است نتیجه را وارونه کند.
عدد ۱۴ در یک فرم درست، بالاتر از مرز ۱۳ مورد استفاده در بعضی راهنماهای پیگیری است، اما تشخیص افسردگی را قطعی نمیکند. زمان پس از زایمان، تداوم تجربه و توان مراقبت از خود و نوزاد در تصمیم بعدی مهماند.
پاسخ آسیب به خود از مجموع جداست
اگر ماده مربوط به آسیب به خود مثبت باشد، همان پاسخ نیاز به بررسی مستقیم دارد، حتی اگر جمع پایین باشد. نباید برای رسیدن به مرز کل صبر کرد. در خطر فعلی یا ناتوانی در حفظ ایمنی، همراهی و کمک فوری حضوری لازم است.
کمبودن جمع نیز تجربه دشوار را رد نمیکند. شرم از قضاوت درباره والدبودن میتواند بیان حال را سخت کند. پاسخدادن صادقانه به معنی بیعلاقگی به نوزاد یا ناتوانی اخلاقی نیست؛ این ابزار برای شناسایی نیاز به حمایت است.
بازه را ثابت نگه داریم
EPDS درباره هفت روز اخیر است؛ برای مقایسه نوبتها همان بازه و نسخه رعایت شود. یک شب بسیار دشوار یا یک روز خوب، بهتنهایی همه پاسخها را تعیین نکند.
هفت روز گذشته را صادقانه گزارش کنید
احساس خود در هفت روز گذشته را مبنا قرار دهید. پاسخ را طوری انتخاب نکنید که دیگران نگران نشوند یا فکر کنند مادر توانمندی هستید. اگر برای تکمیل به زمان آرام یا کمک خواندن نیاز دارید، آن را فراهم کنید؛ پاسخ باید تجربه خودتان باشد.
برخلاف توصیه به تحمل خاموش، میتوانید همزمان نیاز عملی خود را هم بگویید: خواب پیوستهتر، غذا، کمک در مراقبت یا حضور فرد حمایتگر. پرسشنامه جای این حمایتهای ضروری را نمیگیرد.
حمایت عملی را از توصیه کلی جدا کنیم
ممکن است اطرافیان بگویند «استراحت کن» اما هیچکس فرصتی برای خواب یا غذاخوردن مادر فراهم نکند. در چنین وضعیتی، حمایت مؤثر به کار مشخص نیاز دارد؛ مانند سهم روشن در مراقبت، همراهی در مراجعه یا زمانی قابل اتکا برای استراحت. نتیجه آزمون میتواند فرصتی برای بیان این نیازها باشد.
از طرف دیگر، حتی با وجود کمک خوب، نشانههای افسردگی یا اضطراب ممکن است نیازمند درمان باشند. این مسئله ناسپاسی نیست و به معنی شکست خانواده هم نیست. هنگام مراجعه، درباره خواب واقعی، توان مراقبت از خود و نوزاد، احساس لذت و افکار نگرانکننده صحبت کنید. لازم نیست همه تجربهها با تصویر رایج «مادر خوشحال» هماهنگ باشند. کمک باید با شرایط شما، شیردهی یا بارداری و حمایت موجود هماهنگ شود و در نشانه خطر به تأخیر نیفتد.
کمکگرفتن با مراقبت از نوزاد سازگار است
نتیجه را با پزشک، ماما یا متخصص سلامت روان مرور کنید. درمان ممکن است بر حمایت عملی، رواندرمانی و در صورت نیاز دارو با توجه به بارداری یا شیردهی استوار باشد. پیش از تصمیم دارویی، درباره شیردهی و داروهای دیگر اطلاع بدهید. لازم نیست برای شروع کمک منتظر شدیدشدن نشانهها یا تمامشدن دوره مراقبت پرمشغله بمانید.
جمعبندی
EPDS تجربه هفته اخیر را برای پیگیری روشن میکند. نمره کل، سؤال ایمنی و شرایط فرد باید کنار هم دیده شوند.
منابع
- Cox JL, Holden JM, Sagovsky R (1987). Detection of postnatal depression: Development of the 10-item Edinburgh Postnatal Depression Scale. British Journal of Psychiatry.
- Centre of Perinatal Excellence (n.d.). Using the EPDS as a screening tool. COPE.