آزمون عدم تحمل بلاتکلیفی؛ وقتی ندانستن از خود مشکل سختتر میشود
مقیاس عدم تحمل بلاتکلیفی، Intolerance of Uncertainty Scale یا IUS، واکنش به ابهام و نامعلومبودن نتیجه را میسنجد. فریستون و همکاران فرم اصلی را در سال ۱۹۹۴ معرفی کردند؛ فرم کوتاه ۱۲ مادهای بعداً ساخته شد. موضوع، دشواری تحمل ندانستن است، نه قدرت پیشبینی یا منطقیبودن همه نگرانیها.
مشخصات اصلی و ساختار آزمون
اصلی: ۲۷ ماده با امتیاز ۱ تا ۵؛ کل ۲۷ تا ۱۳۵.
کوتاه: ۱۲ ماده با امتیاز ۱ تا ۵؛ کل ۱۲ تا ۶۰. تعداد ماده اجرای محلی باید مشخص شود.
واکنش به ندانستن در رفتار
گرفتن اطلاعات بیشتر بدون توان تصمیم، اطمینانخواهی مکرر و تعویق میتوانند با این ویژگی همراه باشند. احتیاط لازم در تصمیم بزرگ بهتنهایی عدم تحمل بلاتکلیفی نیست؛ شدت و هزینه الگو مهماند.
در فرم کوتاه، پیشنگری یعنی میل به پیشبینیپذیری و بازداری یعنی دشواری اقدام هنگام ابهام. این دو حوزه با تشخیص وسواس یا اضطراب یکسان نیستند و نباید بیبررسی به هر تحلیل فرم اصلی منتقل شوند.
یک عدد در دو فرم یکسان نیست
۴۰ از ۶۰ با ۴۰ از ۱۳۵ فرق دارد. نوع فرم و کدگذاری باید روشن باشد. پاسخ درباره واکنش معمول به ابهام است، نه صرف علاقه به نظم. مثال اخیر تصمیمگیری کمک میکند نتیجه به زندگی وصل شود.
بلاتکلیفی چگونه به نگرانی تبدیل میشود؟
گاهی ذهن فرض میکند برای اقدام باید از همه چیز مطمئن باشد. در نتیجه، حتی احتمال کوچک یک پیامد منفی میتواند به جستوجوی بیپایان اطلاعات منجر شود. برای بعضی افراد ابهام حرکت را متوقف میکند؛ برای بعضی دیگر تلاش مداوم برای کنترل همه جزئیات ایجاد میکند.
احتیاط و جمعآوری اطلاعات لازم با این الگو یکسان نیستند. پرسش مهم این است که آیا بررسی بیشتر هنوز به تصمیم کمک میکند یا فقط برای مدت کوتاهی اضطراب را کم میکند و دوباره تکرار میشود. شرایط واقعاً ناامن نیز باید در ارزیابی دیده شود.
اطلاعات کافی با اطمینان کامل یکسان نیست
فرض کنید پیش از ارسال یک پیام معمول، بارها آن را بازخوانی میکنید تا مطمئن شوید هیچ سوءبرداشتی ممکن نیست. شاید بررسی نخست یک خطا را اصلاح کند، اما بازخوانیهای بعدی فقط مدت کوتاهی آرامش بدهند. این تفاوت میان آمادهسازی مفید و جستوجوی قطعیت ارزش توجه دارد.
برای مرور نتیجه، یک موقعیت کمخطر انتخاب کنید و بپرسید چه میزان بررسی واقعاً به کیفیت تصمیم کمک میکند. هدف تمرین این نیست که ریسک پزشکی، حقوقی یا مالی مهم را بیدلیل بپذیرید. لازم است اهمیت تصمیم و منابع معتبر را در نظر بگیرید. اگر تلاش برای اطمینان در همه کارهای کوچک گسترش یافته، درمان میتواند به تحمل مقدار معمول ندانستن کمک کند. پیشرفت ممکن است اقدام متناسب با وجود کمی شک باشد، نه احساس یقین کامل پیش از هر کار.
نمرهگذاری و تفسیر نتیجه
امتیاز مادهها در روش ۱ تا ۵ جمع میشود و بالاتر یعنی دشواری بیشتر. میانگین در صورت گزارش، دامنه ۱ تا ۵ دارد و با جمع کل اشتباه نشود.
نقطه برش جهانی تشخیصی در منابع همراه تأیید نشده است. افزایش توان اقدام بدون قطعیت و کاهش اطمینانخواهی، در کنار عدد، برای فهم تغییر کاربردیاند.
| فرم | ماده | دامنه کل |
|---|
| اصلی | ۲۷ | ۲۷ تا ۱۳۵ |
| کوتاه | ۱۲ | ۱۲ تا ۶۰ |
عددهای دو فرم چه نسبتی دارند؟
در فرم ۲۷ مادهای، پاسخ ۱ به همه مادهها جمع ۲۷ میسازد؛ در فرم ۱۲ مادهای حداقل جمع ۱۲ است. پس مجموع ۴۰ در دو فرم جایگاه حسابی یکسان ندارد. تبدیل جمع به میانگین، دامنه پاسخ ۱ تا ۵ را حفظ میکند، اما کوتاهبودن یا تفاوت محتوای فرمها را برطرف نمیکند.
به عنوان مثال فرضی، جمع ۳۶ در IUS-۱۲ میانگین ۳ میدهد. این عدد بهتنهایی مرز بیماری نیست و نباید آن را درصد ناتوانی در تحمل ابهام دانست. برای تفسیر بالینی باید نسخه و مرجع مقایسه مشخص باشند.
انتظار اطلاعات با توقف زندگی فرق دارد
در فرم کوتاه، جنبه آیندهنگر به نیاز به پیشبینی و آمادگی در برابر نامعلوم مربوط است و جنبه بازدارنده به متوقفشدن اقدام در ابهام اشاره میکند. ممکن است فرد اطلاعات زیادی جمع کند اما همچنان نتواند تصمیم بگیرد؛ این دو وجه در گفتوگو باید از هم روشن شوند.
آزمون توصیه نمیکند بدون اطلاعات کافی تصمیم مهم بگیرید. موضوع این است که پس از جمعآوری اطلاعات متناسب، نامعلومِ باقیمانده چقدر انتخاب را محدود میکند. نمونه موقعیت واقعی از یک جمع کلی برای انتخاب کمک مناسبتر است.
مرز واقعبینی
تحمل ابهام به معنی چشمپوشی از خطر واقعی نیست. هدف، اقدام متناسب پس از بررسی کافی است؛ آزمون هم میزان ایمنبودن یک تصمیم مشخص را تعیین نمیکند.
پاسخدادن بر اساس موقعیتهای مختلف
به نگرش معمول خود در موقعیتهای نامطمئن فکر کنید، نه فقط یک بحران استثنایی. ممکن است در کار انعطاف داشته باشید اما درباره سلامت یا رابطه به اطمینان کامل نیاز پیدا کنید. این تفاوتها را برای مرور نتیجه یادداشت کنید.
فرمهای مختلف این مقیاس از نظر تعداد پرسش یکسان نیستند. دستور همان فرم را دنبال کنید و برای رسیدن به نتیجه دلخواه پاسخها را تغییر ندهید. بلاتکلیفی بخشی از زندگی است؛ تجربه ناراحتی در برابر آن بهخودیخود نشانه ضعف نیست.
تمرین را از ابهام کوچک شروع کنید
یک موقعیت کمخطر انتخاب کنید که معمولاً بیش از نیاز بررسی میکنید. حد معقول اطلاعات را تعیین کنید و ببینید آیا میتوانید با مقداری نامطمئنبودن اقدام کنید. این تمرین به معنی نادیدهگرفتن توصیه پزشکی یا ریسک واقعی نیست. در نگرانی مزمن، درمان میتواند به جداکردن حل مسئله از تلاش بیپایان برای رسیدن به قطعیت کمک کند.
جمعبندی
IUS نشان میدهد ابهام چقدر فکر و عمل را محدود میکند. نسخه را مشخص کنید و از عدد، درصد اضطراب یا تشخیص قطعی نسازید.
منابع
- Freeston MH, Rhéaume J, Letarte H, Dugas MJ, Ladouceur R (1994). Why do people worry?. Personality and Individual Differences.
- Carleton RN, Norton MAPJ, Asmundson GJG (2007). Fearing the unknown: A short version of the Intolerance of Uncertainty Scale. Journal of Anxiety Disorders.