آزمون رضایت زناشویی انریچ؛ شناخت نقاط قوت و دشواری‌های رابطه
انریچ خانواده‌ای از ابزارهای بررسی رابطه است. فاورز و اولسون در سال ۱۹۹۳ مقیاس کوتاه ENRICH Marital Satisfaction Scale را منتشر کردند. این فرم با نسخه‌های گسترده و چندحوزه‌ای انریچ یکسان نیست. معرفی این صفحه چندین حوزه زندگی مشترک را ذکر می‌کند؛ بنابراین منبع فرم کوتاه به‌تنهایی هویت اجرای حاضر را ثابت نمی‌کند.
مشخصات اصلی و ساختار آزمون
فرم کوتاه EMS: ۱۵ ماده؛ ۱۰ ماده رضایت و پنج ماده ارائه تصویر بیش از حد مطلوب از ازدواج. این اعداد فقط برای همین فرم‌اند.
پاسخ: هر همسر مستقل درباره تجربه خودش؛ نمره، رأی بی‌طرفانه درباره کل زوج نیست.
رضایت و مطلوب‌نمایی
حوزه‌هایی مانند ارتباط، حل تعارض، پول، وقت فراغت و رابطه جنسی می‌توانند در فرم‌های چندحوزه‌ای مطرح باشند. تعداد و کلید هر فرم باید جدا مشخص شود. نمره کلی ممکن است اختلاف مهم یک حوزه را پنهان کند.
بخش مطلوب‌نمایی دروغ‌سنج قطعی نیست؛ به ارائه تصویر آرمانی توجه دارد و برای احتیاط در تفسیر است، نه متهم‌کردن همسر.
از اختلاف نمره چه بفهمیم؟
دو نفر می‌توانند از یک رفتار برداشت متفاوت داشته باشند. پاسخ مستقل و بحث درباره موقعیت واقعی مفیدتر از تلاش برای یکسان‌کردن عددهاست. پرسشنامه درباره درصد احتمال طلاق یا مقصر بودن یک نفر حکم نمی‌دهد.
رضایت از رابطه فقط به تعداد دعواها مربوط نیست
دو زوج ممکن است به یک اندازه اختلاف داشته باشند اما تجربه متفاوتی از رابطه گزارش کنند. احساس شنیده‌شدن، امکان بیان نیاز، احترام در اختلاف و توان بازگشت به رابطه پس از دلخوری اهمیت دارند. حوزه‌های مورد بررسی در خانواده پرسشنامه‌های انریچ می‌توانند ارتباط، حل تعارض، امور مالی، اوقات فراغت، رابطه جنسی و ارتباط با خانواده‌ها را دربر بگیرند؛ بخش‌های دقیق به فرم اجراشده بستگی دارد.
انریچ نسخه‌های مختلفی دارد. بنابراین تعداد سؤال، نام بخش‌ها و نمره‌های یک نسخه را نباید به هر فرم دیگری نسبت داد. برای پاسخ‌دادن، همان پرسش‌هایی را مبنا بگیرید که در این اجرا می‌بینید.
یک موضوع، دو برداشت متفاوت
فرض کنید یکی از همسران برای حل مشکل فوراً راه‌حل پیشنهاد می‌دهد و دیگری احساس می‌کند فقط نیاز داشته شنیده شود. هر دو ممکن است نیت خوبی داشته باشند، اما رضایت متفاوتی گزارش کنند. پرسشنامه می‌تواند چنین فاصله‌ای را آشکار کند، بدون اینکه از ابتدا یکی را بی‌علاقه یا دیگری را ناسپاس بداند.
پس از دیدن نتیجه، درباره یک موقعیت مشخص صحبت کنید: چه اتفاقی افتاد، هر نفر چه برداشتی داشت و چه پاسخ دیگری می‌توانست کمک‌کننده باشد؟ به جای مطالبه تغییر همه رفتارها، یک توافق کوچک انتخاب کنید؛ مثلاً پیش از توصیه بپرسید «می‌خواهی گوش بدهم یا با هم راه‌حل پیدا کنیم؟». اگر گفت‌وگو به تهدید یا تحقیر می‌رسد، ادامه‌دادن به هر قیمت هدف مناسبی نیست. در این شرایط کمک حرفه‌ای و بررسی امنیت، از تلاش برای مقایسه نمره‌ها مهم‌تر است.
نمره‌گذاری و تفسیر نتیجه
امتیاز رضایت و اطلاعات مطلوب‌نمایی طبق راهنمای همان فرم بررسی می‌شوند. ماده‌های منفی ممکن است معکوس و بعضی گزارش‌ها اصلاح شوند؛ جمع شماره گزینه‌ها لزوماً نمره نهایی نیست.
فرم دقیق اجرا روشن نیست؛ دامنه و مرز عمومی ازدواج موفق ساخته نمی‌شود. نمره مطلوب هم تهدید یا خشونت گزارش‌شده را بی‌اعتبار نمی‌کند؛ امنیت و تجربه هر دو نفر مستقل بررسی می‌شوند.
هر همسر صدای مستقل خود را دارد
اگر هر دو نفر شرکت می‌کنید، ابتدا جداگانه و بدون هماهنگ‌کردن پاسخ‌ها فرم را تکمیل کنید. تجربه معمول رابطه را در نظر بگیرید؛ نه فقط آخرین مشاجره یا یک روز بسیار خوب. پاسخ متفاوت همسر الزاماً به معنی پنهان‌کاری نیست؛ ممکن است یک رفتار برای شما حمایتگر و برای او محدودکننده باشد.
اگر پرسشی با شرایط زندگی شما مرتبط نیست، مطابق دستور فرم عمل کنید. از وادارکردن همسر به نشان‌دادن پاسخ‌ها یا انتخاب گزینه مورد پسند خود پرهیز کنید.
چگونه نتیجه را به زبان زندگی ترجمه کنیم؟
نتیجه می‌تواند زمینه‌های رضایت و نیازمند توجه را نشان دهد. نمره بالاتر در بخش رضایت معمولاً معنایی متفاوت از نمره بالاتر در بخش تعارض دارد؛ بنابراین توضیح هر بخش را بخوانید و همه عددها را با یک معیار خوب یا بد ننامید.
به جای گفتن «آزمون ثابت کرد تو مقصری»، یک تجربه را مشخص کنید: «وقتی درباره هزینه‌ها حرف می‌زنیم احساس می‌کنم شنیده نمی‌شوم». نمره پایین رضایت به معنی شکست قطعی ازدواج نیست و نمره مطلوب هم وجود یک مشکل جدی را منتفی نمی‌کند.
گام بعدی را کوچک و مشترک انتخاب کنید
یک موضوع قابل تغییر را انتخاب کنید؛ مثلاً زمان مشخص برای گفت‌وگو، توافق درباره یک هزینه یا تقسیم روشن یک مسئولیت. هدف را رفتاری و قابل مشاهده بنویسید و بعداً بررسی کنید چه تغییری رخ داده است. اگر اختلاف‌ها تکراری و فرساینده‌اند، زوج‌درمانی می‌تواند کمک کند. در رابطه همراه با ترس، تهدید یا خشونت، ابتدا حمایت و برنامه‌ای برای امنیت لازم است؛ گفت‌وگوی مشترک همیشه نخستین اقدام مناسب نیست.
جمع‌بندی
انریچ باید زمینه گفت‌وگوی روشن و امن را فراهم کند. پیش از تفسیر عدد، فرم و جهت نمره‌ها را بشناسید و نتیجه را به موضوع مشخص رابطه پیوند دهید.
منابع
- Fowers BJ, Olson DH (1993). ENRICH Marital Satisfaction Scale: a brief research and clinical tool. Journal of Family Psychology.
